Конкурс “Што б гэта значыла“: подпісы да здымка нашых чытачоў і вынікі галасавання
Гэта – пра нашу будучыню. А цяпер – пра тое, што ёсць.
Многія ўбачылі на здымку тое, што, уласна кажучы, на ім і адлюстравана: сяброўскія адносіны мужчыны і каня, іх поўнае ўзаемаразуменне. А яшчэ ўзгадалі, што конь – адвечны працаўнік і памочнік чалавека.
Вось што піша дэбютантка конкурсу Ларыса Гаваноўская:
Добрый коник трудовой!
Изменили облик твой.
Ты достоин заботы за труд,
И хозяин твой добрый
Никогда не возьмёт
в руки кнут.
Ларыса Дзмітрыеўна ўспамінае, што і ў іх гаспадарцы быў конь. Бацька яго вельмі любіў і шкадаваў: карміў, паіў, а калі даводзілася араць, то праз кожныя дзве гадзіны рабіў перапынак, каб перадыхнуць самому і даць адпачыць каню. Тады тата даваў яму якую смакату: бульбіну, бурак, моркву. Жанчына ўзгадвае, як мякка, пяшчотна браў конь гасцінец з рукі. Помніцца ёй і як зімой бацька выводзіў каня з хлява, каб той размяў ногі, не застойваўся – і сіўка-бурка радаваўся, як дзіця: танцаваў, дробна перабіраючы капытамі; станавіўся на калені і зарываўся пысай у гурбу, качаўся па снезе… Выходзіць, нішто чалавечае ім не чужое.
З любоўю піша пра коніка-працаўніка баба Лена (Леанарда Якель):
Конік мой, ён добры, мілы:
Цягне воз, што мае сілы.
Каб цягнуў ён цяжкі воз,
Я даю яму авёс.
Мы з ім добрыя сябры,
Устаём мы да зары.
Я бяру ў рукі расчоску
І раблю яму прычоску .
Стаў цяпер ён мне, як брат,
Гэтаму я вельмі рад.
Конік мой такі харошы!
Яго нікому не аддам
Ні за якія грошы!
У бабы Лены таксама ёсць дзіцячыя ўспаміны, звязаныя з канём: у іх, як і ў людзей, таксама ў кожнага свой характар:
«Мне было гадоў 14 ці менш, калі давялося везці маму ў бальніцу на кані, – расказвае жанчына. – Лякарня ў суседняй вёсцы кіламетраў за 7 ад нашага хутара. Зіма, мароз градусаў 15. Едзем: я праўлю, мама ў санях ляжыць, палазы парыпваюць…»
І раптам на палове дарогі конь стаў як укапаны! Я і так, я і сяк – ні з месца. А мама ззаду стогне – баліць ёй. Дый холад прабірае.
Ехаў насустрач мужык. Я ўзрадавалася: пэўна ж, дапаможа! Ён стаў крычаць на каня, бічом яго па баках хвастаць, а конь толькі вушамі стрыжэ – і не зварухнецца. Плюнуў той мужык і паехаў сваёй дарогай. А мы стаім… Я ўжо і малілася, і плакала… Ды ўрэшце ўзяла каня за аброць і стала яго прасіць: «Калі ласка, родненькі, дапамажы. Ты ж бачыш: маме дрэнна, я ж яе на руках не аднясу»… І што вы думаеце? Конь пайшоў. Вось я і думаю: ці Бог дапамог, ці зразумеў мяне сіўка?»
Аляксандр Харытонаў, хоць і не ведаў гэтай гісторыі, упэўнены, што любая жывёліна (зрэшты, як і чалавек) цэніць найперш добрае слова:
Очень много книжек издано
О жестокости людей.
Сколько гадов перевидано,
Что истязают лошадей.
Кнут у них почти что пряник,
Без него не мыслят труд.
Конь от слабости чуть тянет,
А его нещадно бьют.
Труд тяжёлый, до износа
Сокращает жизнь коней.
О здоровье их не спросят,
Только бьют ещё сильней.
Пашет конь с утра до ночи.
Поощренье – тот же кнут.
Из людей никто не хочет
Признавать, что зло несут.
Нет заботы и вниманья
К нашим преданным друзьям.
Уваженья нет, признанья…
Но животное – он сам!
А вот тут – другое дело!
Дружба парня и коня.
Прижимаются всем телом –
Закадычные друзья.
Он не станет бить скотину
И стегать её кнутом.
Настоящий друг! Мужчина!
Друг не станет подлецом.
Конь безумно благодарен,
Мордой тычется к нему.
Кто сказал, что он бездарен?
Знает дружбе он цену.
Ухо нежными губами
Человеку целовал.
Выражал любовь делами.
Надо было б – жизнь отдал!
І Капіталіна Пятроўская піша пра любоў да коніка, колішняга працаўніка.
Я люблю свою лошадку!
Причешу ей шёрстку гладко.
Да что-то гривка поредела –
Моя лошадка постарела.
От трудов она устала –
Всю жизнь людям помогала!
Огород на ней пахали,
Картошку по весне сажали,
Сено и дрова возили –
Много людям послужила.
И ей надо отдых дать –
На лужочке погулять,
Овса вволю пожевать,
Чистенькой воды напиться –
Ещё может пригодиться!
Што ж, варта памятаць тое добрае, што было, – і быць удзячным.
Але ў любым узросце добрая разумная жывёліна можа стаць цудоўным псіхатэрапеўтам, лічыць Ларыса Гупянец:
Когда так тоскливо,
что хочется выть,
И синее кажется чёрным,
Попробуй лицо
рыжей гривой закрыть,
Зарыться в пушистые волны.
И скоро из сердца
уйдёт пустота,
И красками всё заиграет.
Не знаю, спасает ли
наш мир красота,
Но лошади душу спасают...
І ў Рэгіны Дрэмы ёсць думкі пра іпатэрапію – праўда, крыху іншага характару:
Выйду в чисто поле с конём,
Водки мы с собой наберём.
Только вот беда:
Конь мой не пьёт…
Да он меня и трезвый поймёт!
Открою тайну коню,
Расскажу всё другу своему.
Вот за что я люблю коня –
Выслушает и поймёт он меня.
Про судьбу свою расскажу…
И над ней с конём я поржу!
Але Ларыса Гупянец між іншым папярэджвае, што трэба быць асцярожным у стасунках – як з канём, так, да слова, і з некаторымі людзьмі:
Ласка ўсім нам даспадобы.
Але ж даць хачу параду:
Гладзьце пысу ў рознае худобы,
А да каня не падыходзьце ззаду,
Бо падковай так ён «пацалуе» –
Ні адзін кастапраў не ўратуе!
Не было такога здымка і такога выпадку ў нашым шматгадовым конкурсе, каб чытачы не згледзелі ў ім тэму кахання.
Капіталіна Пятроўская прыпісвае хлопцу на здымку такія думкі і словы:
Ох, много девок в жизни было!
А теперь люблю кобылу…
Ну што ж, так здараецца ў занадта пераборлівых – і хлопцаў, і дзяўчат.
Вось што піша з гэтай нагоды Рэгіна Дрэма:
Ждала принца на белом коне!
А тут бац – два «лося» явились!
А яшчэ Рэгіна Іосіфаўна ўбачыла тут вынік рэкламнай кампаніі – ён, на яе думку, на задаволеных тварах абодвух герояў здымка:
Слышали вы новость эту?
Хозяин мой сел на диету!
И на рекламе «бабок»
он «стрижёт» немало:
Какая была морда –
а какая стала!
Ларыса Гупянец таксама не абышла ўвагай настальгічную тэму:
Зараз хіба ў заапарку
Можна ўбачыць коней у парку.
Мы пра іх амаль забылі,
Нас імчаць аўтамабілі.
Я недарэмна ў пачатку параіла не забывацца пра тэрміны падачы варыянтаў на конкурс. Вельмі крыўдна за Марыю Бруйко (бабу Марыю), якая даслала свае вельмі цікавыя подпісы, але ўжо пасля заканчэння галасавання.
Зрэшты, мяркуйце самі:
Пасвіўся конь на сенажаці,
Траву сачыстую скубаў.
І здалёк Дзяніса ўбачыў –
Сваяком хлопца прызнаў.
Здрыгануўся, пакланіўся,
Як да сына, прытуліўся,
Любоў і вернасць паказаў.
Пажаліўся, праслязіўся
І пра лёс свой расказаў.
***
Неяк жонка мая
Нібы звар’яцела:
Прыраўнавала да каня,
Развясцісь хацела.
Рэдка ў хаце я бываў,
На халтуру час свой траціў.
Увагі мала ёй удзяляў,
Да каня ў залежнасць трапіў.
Не разлучаўся з ім ніколі:
То на дачы, то у полі
Ад усходу да закату –
То ў свата мы, то ў брата.
Ну вось так і дакатаўся:
І з канём пад кустом
Начаваць застаўся.
***
Разводились мы с женой.
Хозяйство поделили:
Мне достался конь вороной,
А ей – белогривый.
Але ўсе тры варыянты Марыі Бруйко сёння, на жаль, аказаліся па-за конкурсам.
А з тых, хто прымаў удзел у галасаванні, найбольш ачкоў – 190 – набрала баба Лена (Леанарда Якель), у яе першае месца. На другім з парадай звяртацца да каня як да псіхатэрапеўта – Ларыса Гупянец, у яе 140 ачкоў. У Аляксандра Харытонава – 100 ачкоў і трэцяе месца.
Віншуем пераможцаў і жадаем поспехаў усім у наступным этапе конкурсу! Спадзяёмся, што ён будзе больш шматлюдным і шматварыянтным.