Праект “Дзедаўская прылада” атрымаў другое жыццё ў музеі Гудагайскай школы

12:00 / 29.05.2026
У мінулым годзе, калі на старонках нашай газеты ў самым разгары быў конкурс «Дзедаўская пры­лада», я завітала ў музей гуда­гай­скай школы, каб зрабіць фота­здымкі для новых заданняў. І не без здзіўлення ўбачыла на стале вы­разкі «Астравецкай праўды» з матэрыяламі пад гэтай рубрыкай.

– Мы іх збіраем, – хітравата ўсміхнулася кіраў­нік музея Ірына Жалток. – Думаю, яны нам спатрэбяцца.

Калі прыйшла вестка, што праект «Дзе­даўская прылада» атрымаў «Залатую Літару», Ірына Міка­лаеўна адной з першых патэлефанавала, каб павін­шаваць з перамогай:

Вы самі, напэўна, не разумееце, якую каштоўную справу зрабілі, распачаўшы гэты праект. Для нашага музея дык дакладна, але, думаю, не толькі для яго. 

Ірына Жалток расказала, што сабрала ўсе выпускі конкурсных заданняў і заламініравала публікацыі. Цяпер іх выкарыстоўваюць у музеі падчас правя­дзення экскурсій і адукацыйных заняткаў. Як? Вядома ж, не ўрокі гучнага чытання па іх праводзяць! 


Дзеці і дарослыя не проста ўдзельнічаюць у экскурсіі, дзе, прабачце, усё разжуюць і ў рот пакладуць. Яны праходзяць своеасаблівы квэст: ім прапаноўваюць знайсці сярод экспанатаў музея пэўнае заданне (практычна ўсе яны ёсць у гудагайскім музеі). А затым з газетных публікацый даведацца, як і для чаго выкарыстоўвалася тая ці іншая дзедаўская прылада; як, дзе і чаму яна ўзнікла, які шлях эвалюцыі прайшла. І тады старадаўняя рэч побыту, хай то кош з накрыўкай, шкляная мухалоўка ці машынка для стрыжкі валасоў,  пачынаюць гаварыць галасамі мінулых пакаленняў, якія расказваюць звязаныя з ёй гісторыі.  

Менавіта так нараджаецца цікавасць да спадчыны свайго народа, – гаворыць Ірына Мікалаеўна. – Дзеці не проста слухаюць – яны даследуюць, адкрываюць і дзеляцца ведамі з іншымі.


Па словах кіраўніка музея, не меншую цікавасць выклікаюць заданні конкурсу і ў дарослых наведвальнікаў – прынамсі, удзельнікі абласнога семінара музейных работнікаў, якія наведалі музей «Зямля гудагайская: матэрыяльные і духоўнае», з не меншай цікавасцю, чым школьнікі, шукалі адказы на пастаўленыя пытанні.

– Дзедаўская прылада» стала нечым большым, чым звычайнае спаборніцтва. Ён ператварыўся ў сапраўдны ўрок памяці, павагі да сваіх каранёў і любові да роднай зямлі, – дадала да віншаванняў калектыву з высокай узнагародай  Ірына Жалток.

А мы можам з радасцю адзначыць: нам прыемна, што конкурс не толькі меў папулярнасць у чытачоў на працягу ўсяго мінулага года і ў выніку атрымаў вышэйшую ўзнагароду Нацыянальнага конкурсу друкаваных СМІ. Галоўная яго каштоўнасць – тое, што ён «пайшоў у народ», працягвае жыць нават пасля завяршэння і дае новыя звесткі, абуджае цікавасць да мінуўшчыны.


Фота з архіва Ірыны Жалток.

Текст: Нина Рыбик